کرامات

اللّهــم صلّ علــي محمّــد و آل محمّــد و عجّــل فرجــــهم "

يكي از آثار سوء گناه ، سلب توفيق دعا در مرحله ي اول ، و جلوگيري از استجابت آن در مرحله ي دوم است . طبق احاديث و رواياتي كه از ايمه بزرگوار دين رسيده است ، از عوامل مو ثر و خطرناكي كه مي تواند اين نعمت بزرگ را از دست ما بگيرد و ريشه ي ارتباط ما را با خدا قطع كند ، و بخصوص اينكه توفيق دعا و توجه به حق را از ما سلب كند ، گناه است .
ايمه ي اطهار (عليهم السلام ) اين حقيقت را در روايات زيادي بيان فرموده اند؛ از آن جمله ، امام صادق (ع ) از پدر بزرگوار خويش روايت كرده :
قال : كان ابي يقول : ما من شي ء افسد للقلب من خطييته ان القلب ليوقع الخطييته فلا به حتي عليه فتصير اعلاه اسفله .

چيزي بيشتر از گناه ، دل را تباه نمي كند؛ زيرا دل مرتكب گناهي مي شود و بر آن اصرار مي ورزد ، تا وقتي كه گناه بر دل چيره مي شود و وارونه اش مي كند .
و در روايت ديگري فرمود :
اذا اءذنب الرجل خرج في قلبه نكته سوداء فان تاب انمحت و ان زاد زادت حتي تغلب علي قلبه فلا يفلح بعدها ابدا .

هر گاه شخصي گناه كرد ، در دلش لكه ي سياهي برآيد . پس اگر توبه كرد ، آن لكه پاك مي شود ، و اگر بر گناه بيفزايد ، آن سياهي افزايش مي يابد ، تا وقتي كه بر دلش چيره گردد ، و ديگر رستگار نمي شود .
قال علي (ع ) :
و ايم الله ما كان قوم قط في غض نعمه من عيش فزال عنهم الا بذنوب اجترحوها لان الله ليس بظالم للعبيد .

به خدا سوگند هيچ جمعيتي غرق نعمت نشدند و سپس آن نعمت از آنها سلب نگرديد ، مگر به خاطر گناهاني كه مرتكب شده بودند . سپس امام به قول خداي متعال استناد كرده كه ، در قرآن كريم فرمود : لان الله ليس بظالم للعبيد؛ زيرا خدا به بندگان خود ستم نمي كند و از افراد شايسته سلب نعمت نمي نمايد . يكي از بزرگترين نعمت خدا بر بندگانش ، دعا و نيايش است .
جاء رجل اميرالمومنين (ع ) فقال يا اميرالمومنين (ع ) اني قد حرمت الصلوه بالليل قال : اميرالمومنين (ع ) انت رجل قد قيدتك ذنوبك .

مردي خدمت اميرالمومنين شرفياب شد و عرض كرد : من از خواندن نماز شب محروم هستم . حضرت فرمود : تو مردي هستي كه گناهانت تو را گرفتار و مقيد ساخته ، و از اين رو موفق به نماز شب نمي شوي .
عن ابي عبدالله (ع ) قال : ان الرجل يذنب فبحرم صلاه الليل و ان العمل السي ء اءسرع في صاحبه من السكين في اللحم .

امام صادق (ع ) فرمود : به راستي كه شخص مرتكب گناهي مي شود ، و بر اثر آن ، از نماز شب محروم مي گردد . و تاءثير كار بد در صاحبش ، از تاءثير كار بد در صاحبش ، از تاءثير كارد در گوشت بيشتر است .
و الذين اذا فعلوا فاحشه او ظلموا انفسهم ذكروا الله فاستغفروا الذنوبهم و من يغفر الذنوب الا الله . . . .

آنان كه چون كار ناشايستي كردند يا به خويشتن ستم نمودند ، خدا را ياد كنند و براي گناهان خود آمرزش بخواهند ، پاداش آنها آمرزش از پروردگارشان است .
وقتي اين آيه نازل شد ، ابليس بالاي يكي از كوه هاي مكه كه نامش ثور بود . رفت و به فرياد بلند شياطين خود را طلبيد . همگي گردش جمع شده ، گفتند : براي چه ما را خواستي ؟ گفت : اين آيه نازل شده . اكنون كداميك از شما مي توانيد در برابر آن قيام كنيد ؟ يكي از آنها گفت : من چنين و چنان مي كنم . گفت : تو اهلش نيستي . ديگري برخاسته ، گفت : من به چنين و چنان كنم . گفت تو اهلش نيستي . تا بالاخره ، وسواس الخناس برخاست و گفت : من ابليس گفت : با چه وسيله يي و چه گونه ؟ گفت : من به آنها وعده مي دهم و آرزومندشان مي كنم ، تا گناه كنند ، و چون گناه كردند ، استغفار را از يادشان مي برم . ابليسان گفت : تو اهل اين كار هستي . و او را تا روز قيامت به همين كار گمارد .

اما در قسمت دوم بحث كه اگر توفيق دعا و نيايش هم به انسان دست بدهد ، چه گونه مانع استجابت دعا مي شود ، از بزرگان دين سخنان بسياري در اين زمينه رسيده است . در دعاي كميل مي خوانيم : اللهم اغفرلي الذنوب التي تحبس الدعاء . يعني : خدايا ! بيامرز گناهاني كه از دعا را جلوگيري مي كند : فاسيلك بعزتك اءن لايحجب عنك دعايي سوء عملي و فعالي . خدايا ! از تو مي خواهم به عزت خودت ، كه بدي كردار و رفتارم مانع دعاي من به درگاه تو نگردد .
قال علي (ع ) : المعصيه تمنع الاءجابه : علي (ع ) فرمود : گناه از اجابت دعا جلوگيري مي كند .

عن محمد بن مسلم عن اءبي جعفر (ع ) قال : ان العبد يسيل الله الحاجه فيكون من شاءنه قضاوها الي اءجل قريب او الي وقت بطي ء فيذنب دنبا فيقول الله تبارك و تعالي للملك : لاتفض حاجته و اءحرمه اياها فانه تعرض لسخطي و استوجب الحرمان مني .

محمد بن مسلم از امام (ع ) روايت مي كند كه آن حضرت فرمود : بنده يي حاجت خود را از خدا مي خواهد ، خداوند هم در نظر دارد كه دير يا زود حاجتش را برآورد ، اما هنوز حاجت او برآورده نشده ، اين بنده گناهي مي كند؛ در اين صورت ، خداوند به ملايكه دستور مي دهد كه : حاجتش را بر نياوريد و از حاجت خود محرومش كنيد؛ چون خود را در معرض خشم من قرار داد و شايسته ي محروميت از فيض من شد .
امير المو منين علي (ع ) در روز جمعه خطبه ي بليغي ايراد فرمود ، و در پايان آن خطبه گفت :
يا ايها الناس سبع مصايب نعوذ بالله منها عالم زل و عابد مل و مو من خل و مو تمن غل و غني اقل و عزيز ذل و فقيرا عتل .
اي مردم ! هفت مصيبت است كه ما از آنها به خدا پناه مي بريم : 1 . عالمي كه بلغزد؛ 2 . عابدي كه از عبادت ملول و خسته گردد؛ 3 . مو مني كه فقير شود؛ 4 . اميني كه خيانت كند؛ 5 . توانگري كه ندار و بي چيز شود؛ 6 . عزيزي كه خوار گردد؛ 7 . بي نوايي كه بيمار گردد .
در اين وقت ، مردي برخاست و پس از تمجيد آن حضرت گفت : سو الي درباره ي گفتار خداي تعالي دارم ، كه فرمود : ادعوني استجب لكم . يعني : مرا بخوانيد ، تا دعايتان را اجابت كنم . پس چه گونه است كه ما دعا مي كنيم ، ولي اجابت نمي شود ؟ حضرت علي (ع ) در در پاسخش فرمود : ان قلوبكم خان بثمان خصال . يعني : دل هاي شما در هشت مورد خيانت و بي وفايي كرد :
اولهما : انكم عرفتم الله فلم تو دوا حقه كما اوجب عليكم فما اغنت عنكم معرفتكم شييا .
و الثانيه : انكم آمنتم برسوله ثم خالفتم سنته و امتم شريعته فاين ثمره ايمانكم ؟
و الثالثه : انكم قراءتم كتابه المنزل عليكم فلم تعملوابه ، و قلتم سمعنا و اطعنا ثم خالفتم ؟
و الرابعه : انكم قلتم تخافون من النار و انتم في كل وقت تقدمون اليها بمعا صيكم فاين خوفكم ؟
و الخامسه : انكم قلتم ترغبون في الجنه و انتم في كل وقت تفعلون ما يباعد كم منها فاين رغبتكم فيما ؟
السادسه : انكم اكلتم نعمه الله المولي فلم تشكروا عليها ؟
السابعه : ان الله امركم بعد اوه الشيطان و قال ان الشيطان لكم عدو فاتخذوا عدوا فعاديتموه بلاقول و اليتموه بلا مخالفه .
الثامنه : انكم جعلتم عيوب الناس تصب اعينكم و عيوبكم و راء ظهور كم تلومون من انتم احق باللوم منه فاي دعاء يستجاب لكم مع هذا و قد سددتم ابوابه و طرقه ؟
فاتقوا الله و اصلحوا اعمالكم و اخلصوا سراير كم و اءمر و ابالمعروف و انهوا عن المنكر فيستجيب لكم دعايكم .

1 . خدا را شناختيد ، ولي حقش را آن طور كه بر شما واجب بود ، به جا نياوريد؛ و از اين رو ، آن معرفت به كار شما نيامد .
2 . به پيغمبر خدا ايمان آورديد ، آن گاه با سنت و روش او مخالفت كرديد و شريعت او را از بين برديد . پس ثمره ي ايمان شما چه شد ؟
3 . كتاب خدا را كه بر شما فرود آمده ، خوانديد ، ولي بدان عمل نكرديد و گفتيد : به گوش و دل مي پذيريم ؛ ولي با آن مخالفت برخاستيد .
4 . گفتيد : ما از آتش دوزخ مي ترسيم ؛ ولي در همه حالات به واسطه ي گناهان و معاصي خود به سوي دوزخ مي رويد . پس اين ترس شما نسبت به دوزخ كجا رفت ؟
5 . گفتيد : ما راغب بهشت هستيم ؛ ولي در تمام حالات كارهايي انجام مي دهيد كه شما را از بهشت دور مي سازد . پس از اين رغبت و شوق شما نسبت به بهشت كجاست ؟
6 . نعمت خداي خود را خورديد ، ولي سپاسگذاري نكرديد ؟
7 . خداوند شما را به دشمني با شيطان دستور داده و فرمود : ان الشيطان لكم عدو فاتخذوا عدوا . يعني : شيطان دشمن شماست ، شما نيز او را دشمن بگيريد . ولي به زبان با او دشمني كرديد ، ليكن در عمل به دوستي با او برخاستيد .
8 . عيب هاي مردم را برابر ديدگانتان قرار داديد و عيب هاي خود را پشت سر انداختيد و ناديده گرفتيد ، و در نتيجه كسي را ملامت مي كنيد كه خود به ملامت ، سزاوارتر از وي هستيد .
با اين وضع ، چه دعايي از شما مستجاب گردد ، در صورتي كه شما درهاي دعا و راه هاي آن را بسته ايد ؟ پس ، از خداوند بترسيد و كارهايتان را اصلاح كنيد و امر به معروف و نهي از منكر نماييد ، تا خدا دعايتان را مستجاب كند .
قال علي بن الحسين (ع ) سوء النيه و خبث السريره و النفاق مع الاءخوان و ترك الصديق بالاءجابه و تاءخير الصلوات المفروضات حتي تذهب اوقاتها و ترك التقرب الي الله عزوجل بالبر و الصدقه و استعمال البداء و الفحش في القول .امام سجاد (ع ) فرمود : آن گناهاني كه دعا را باز مي گردانند ، عبارتند از :
1 . بد دلي و بدطينتي .
2 . نفاق با برادران ايماني .
3 . باور نداشتن اجابت دعا .
4 . تاءخير نمازهاي واجب ، تا آنكه وقت آن بگذرد .
5 . نزديك نشدن به خداي عزوجل ، به وسيله ي نيكي و صدقه .
6 . بدزباني و فحش در گفتار .
عن جميل عن اءبي عبدالله (ع ) قال : قال له رجل : جعلت فداك ان الله يقول ادعوني اءستجب لكم فاءنا ندعو فلا يستجاب لنا قال : لانكم لاتفون لله بعهده و ان الله يقول : اءوفوا بعهدي اءوف بعهدكم ، و الله لو و فيتم لله لو في الله لكم . جميل مي گويد : مردي به امام صادق (ع ) گفت : فدايت شوم ! خداوند مي فرمايد : دعا كنيد ، مستجاب مي كنم . با اين حال ، هر چه دعا مي كنيم ، ابدا مستجاب نمي شود . سرش چيست ؟ حضرت فرمود : چون شما به عهد خدا وفا نمي كنيد . خداوند در جاي ديگر قرآن مي فرمايد : اگر به عهد من وفا كرديد ، من هم به عهدي كه با شما كردم ، وفا مي كنم . سپس امام عليه السلام افزودند : والله ! اگر شما به عهد خدا وفا كنيد ، هر آينه حتما خدا نيز به عهد خود وفا خواهد كرد .
امام سجاد (ع ) در حديثي ديگر فرمود : و الذنوب التي ترد الدعاء و تظلم الهواء : عقوق الوالدين . ( يعني : آن گناهاني كه دعا را باز مي گرداند و هوا را تاريك مي كند ، نافرماني و رنجاندن پدر و مادر است .
مرحوم طبرسي در احتجاج از حضرت صادق (ع ) چنين نقل مي كند :
انه سيل اليس يقول الله ادعوني استجب لكم ؟ و قدتري المضطر يدعوه و لايجاب له و المظلوم يستنصره علي عدوه فلا ينصره قال ويحك ما يدعوه احد الا استجاب له اما الظالم فدعايه مردود الي ان يتوب و اما المحق فاذا دعا استجاب له و صرف عنه البلاء من حيث لا يعلمه او اذخرله ثوابا جزيلا ليوم حاجته اليه و ان لكم يكن الاءمر الذي سيل العبد خيرا له ان اعطاه امسك عنه . (از آن حضرت سو ال كردند : آيا خداوند نمي فرمايد دعا كنيد ، تا براي شما اجابت كنم ؟ در حالي كه افراد مضطري را مي بينيم كه دعا مي كنند و به اجابت نمي رسد ، و مظلوماني را مي بينيم كه از خدا پيروزي بر دشمن مي طلبند ، ولي آنها را ياري نمي كند . امام فرمود : واي بر تو ! هيچ كس او را نمي خواند ، مگر اينكه اجابت مي كند؛ اما ظالم دعاي او مردود است ، تا توبه كند ، و اما صاحب حق هنگامي كه دعا كند ، اجابت مي فرمايد و بلا را از او برطرف مي سازد ، و به طوري كه خود او نمي داند و يا آن را به صورت ثواب فراوان براي روز نيازش به آن (روز قيامت ) ذخيره مي كند؛ و هر گاه چيزي را كه بندگان تقاضا كنند ، مصلحت آنها نباشد ، خودداري مي فرمايد .
امام صادق (ع ) فرمود : مردي از بني اسراييل مدت سي و سه سال دعا مي كند و از خداي خود فرزند پسري مي خواست . همين كه ديد دعايش مستجاب نمي شود ، خطاب به خداوند نموده و گفت : يا رب اءبعيد انامنك فلا تسمعني اءم قريب فلا تجيبني .
يعني : خدايا ! نمي دانم من از تو خيلي دورم كه صداي مرا نمي شنوي ، يا اينكه نزديكي و مي شنوي ، و در عين حال به من پاسخ نمي دهي ؟ در اين هنگام كسي به خواب او آمد و گفت : سر مستجاب نشدن دعايت اين است كه بد زباني مي كني و در حال دعا قلبت آشفته و ناپاك است ، و نيتت ناشايسته و ناجور . اگر مي خواهي دعايت مستجاب شود ، اين هر سه عيب را از خود دور كن ؛ يعني خوش زبان باشي و قلبت را پاك و پاكيزه نموده و قلبا از خدا بترس و بپرهيز و نيتت را سالم نما (خوشبين و اميدوار به رحمت خدا باش ) . پس از اين جريان ، آن مرد تصميم گرفت به سفارش ها عمل كند . اتفاقا در نتيجه ي عمل به آن دستورها ، خداوند پسري به او مرحمت نمود .

منبع.کتاب كليد سعادت